Afvallen en de overgang: is gewicht verliezen moeilijker in of na de overgang?

Veel vrouwen geven aan dat afvallen steeds moeilijker wordt op latere leeftijd. Met name afvallen na de overgang. Dat geldt trouwens niet alleen voor vrouwen, ook mannen geven aan steeds meer moeite te hebben met afvallen naarmate ze ouder worden. In ons eerdere blog over metabolisme legden we al uit dat je metabolisme helemaal niet zo daalt van je 20e tot je 60e en dat moeite met afvallen toch een leefstijl kwestie blijkt te zijn.

Natuurlijk komt er als vrouw zijnde een extra uitdaging bij in de vorm van de overgang. En alle hormonale veranderingen die daarbij komen kijken. Maar welk effect hebben die hormonen dan precies?

Het domino effect van overgangsklachten

De overgang staat voor de laatste periode voor je menopauze. We spreken over de menopauze 12 maanden na je laatste menstruatie. In de aanloop naar dit moment kan je menstruatie ontregeld zijn en kan je klachten ervaren zoals opvliegers en/of nachtzweten.

Hoewel de overgang veel andere fysieke en mentale klachten met zich mee kan brengen, stelt de domino hypothese dat de klachten terug te brengen zijn naar de twee bovengenoemde. Zo leiden opvliegers en nachtzweten tot slaapproblemen en slaapproblemen weer tot depressie gevoelens. De theorie is niet waterdicht en kan niet volledig alle klachten verklaren, maar je kan je in ieder geval voorstellen dat vooral slaaptekort een negatief effect heeft op je algemene fysieke en mentale gestel.

Verborgen veranderingen – het effect van oestrogeen

Naast de veranderingen die je direct merkt, zorgt de overgang ook voor wat veranderingen die je niet acuut opmerkt. Je oestrogeenlevels dalen en dat heeft een aantal negatieve gezondheidseffecten zoals: verlies van spiermassa, verminderde botdichtheid, hogere kans op hart- en vaatziekten en andere vetverdeling. Namelijk meer buikvet in plaats van vet op je onderlichaam.

Dat klinkt allemaal best negatief. Toch is het je wellicht opgevallen dat een afname in metabolisme (verbranding) er niet tussen staat. Indirect kan je metabolisme wel iets veranderen tijdens de overgang, omdat spiermassa 13 kcal per kg per dag verbruikt. Maar daarmee kunnen we niet de extra moeite bij gewichtsverlies verklaren. Naast dat die 13 kcal haast te verwaarlozen is, valt dat spierverlies te voorkomen met krachttraining. Dus als jij keurig 2 keer per week komt BOOSTen hoef je je hier helemaal geen zorgen over te maken!

En om nog een optimistische draai te geven aan bovenstaande, lees dan vooral dit verfrissend positieve blog van Origin over de menopauze.

Slaap, stemming en opvliegers

Afvallen tijdens de overgang is dus fysiologisch niet per se moeilijker. In theorie kan het gewoon. Maar… waarom voelt het dan echt zo? We weten al van mensen zonder overgangsklachten, dat een slaaptekort een negatief effect kan hebben op jouw gewichtsverlies traject. 

Ook een wisselende gemoedstoestand en opvliegers kunnen een negatief effect hebben op het volhouden van een voedings- of trainingsplan. Dus ondanks dat je metabolisme niet per se tegenwerkt, zijn er zeker aspecten die gewichtscontrole moeilijker maken.

Hoe komt het dat je figuur verandert?

Een andere verandering na de overgang die het ogenschijnlijk lastiger maakt om in shape te blijven is de veranderde vetverdeling. Door de verlaagde oestrogeenwaardes slaan vrouwen na de overgang meer vet op rondom de buik in plaats van het onderlichaam. Voor de overgang bevindt zich hier 5-8% van het totale lichaamsvet terwijl dit na de overgang wel 15-20% kan zijn! Hierdoor kan je met hetzelfde totale lichaamsvet een meer appelvormig figuur krijgen dan het meer peervormige figuur dat je wellicht gewend was. Hoewel je metabolisme dus niet veel aanpast, kan het wel degelijk uitdagend zijn om hetzelfde figuur te behouden. Je zal dan een lager totaal vetpercentage moeten hebben en meer spiermassa op je benen en billen moeten kweken voor dezelfde shape als voorheen. 

Dit is natuurlijk geen uniek probleem. We worden ouder, krijgen meer rimpels en worden grijzer. Mannen worden kaler en behouden ook lastiger het atletische lijf dat zij wellicht in hun jongere jaren hadden. De vraag of we dit proces moeten omarmen of aanvechten is een bijna filosofisch vraagstuk. Één die we niet voor jullie kunnen beantwoorden. Wat we wel weten is dat mensen een voedingsplan beter volhouden wanneer gezondheid de drijfveer is, dan wanneer het doel uiterlijk gedreven is!

Conclusie
Dus, nu weten we hoe het zit met afvallen in de overgang, maar wat doen we hiermee? Hoewel er dus met de overgang wat obstakels bij komen, is het goed om te weten dat gewichtsverlies tijdens en/of na de overgang nog steeds mogelijk is. Het gevoel hebben dat je gewichtstoename voor je bepaald is door je leeftijd en dus buiten jouw controle valt heeft een negatieve impact op het volhouden van jouw voeding- of trainingsplan. Het is dus belangrijk dat je weet dat je, ondanks de extra uitdagingen, nog steeds de touwtjes in handen hebt over jouw lijf en gezondheid.

Heb je begeleiding nodig tijdens of na de overgang? Onze trainers zijn bekend met de bijkomende fysiologische veranderingen en kunnen jou begeleiden tijdens dit traject.


Wanneer je veel klachten ervaart tijdens de overgang, dan kan je overwegen om hormonen te gebruiken. Dit is een omstreden onderwerp en het laatste woord is hier nog niet over gezegd met betrekking tot de baten versus de bijwerkingen. Je kunt hierover in gesprek gaan met je huisarts. Wil je meer lezen over hormonen tijdens de menopauze? Het boek ‘Oestrogen Matters’ gaat er uitgebreid op in.

Don’t Stop Here

Lees meer verhalen

Aspartaam, is aspartaam echt slecht voor je?

Is aspartaam echt zo slecht voor je?

“Zoetstof aspartaam is mogelijk meer kankerverwekkend dan verwacht”. Je hebt een soortgelijke spannende headline de afgelopen periode vast voorbij zien komen, in de krant, een

Stel hier je vraag

"*" geeft vereiste velden aan

Naam*
Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.