Is suiker verslavend?

We schreven al eerder over suikerverslaving in dit blog. Van alle boosdoeners die we horen bij BOOSTClubs staat suiker namelijk stipt op nummer 1. Vaak wordt gedacht dat suiker verslavend is. En dat is helemaal geen onlogische gedachte. Maar klopt dat idee wel en waar komt het idee vandaan dat suiker net zo verslavend is als hard drugs? Tijd voor een deep dive.

Suiker en ons brein: hoe werkt dopamine?

Veel mensen denken dat suiker en andere voedingsmiddelen verslavend kunnen zijn.
Dat kan verschillende redenen hebben. Allereerst omdat veel mensen moeite hebben om zoete producten te laten staan. Een andere veel voorkomende drijfveer achter deze gedachte is de manier waarop ons brein reageert op suiker. Bij de inname van suiker zijn enkele breinreacties hetzelfde als bij het gebruik van cocaïne. Is suiker dan net zo verslavend als cocaïne?

Het klopt inderdaad dat zowel suiker als cocaïne het stofje dopamine in je brein verhogen. Toch is dit argument voor een suikerverslaving incompleet. Dit gelukshormoon speelt een belangrijke rol bij dingen ‘willen’ maar ook bij ‘willen vermijden’. Afhankelijk van op welke receptor dopamine zich aanhecht. Dat kan je duidelijk zien in onderzoek naar dopamine, waaruit blijkt dat dit hormoon ook vrijkomt bij dingen die helemaal niet fijn voelen zoals pijn. In zo een situatie lijkt de dopamine te triggeren dat je de pijn opmerkt en er vervolgens naar handelt. Door bijvoorbeeld een bepaalde actie in het vervolg te vermijden. Dopamine brengt dus niet per se geluk maar heeft wel een sturende invloed op wat je ‘wilt’.

Evolutionair gezien is het niet gek dat veel dingen die essentieel zijn voor ons overleven dopamine triggeren. Dat is niet beperkt tot voeding of suiker. We zien dit ook bij seks maar bijvoorbeeld ook bij vetinname. In dit geval werkt dopamine op je ‘beloningsysteem’ en triggert het dus inderdaad dat je gedrag herhaalt. Best wat overlap dus tot hier.

Het grote verschil tussen drugs en suiker

In tegenstelling tot drugs is suiker zelf dus niet verslavend. En dat verschil zit hem in iets essentieels. Bij cocaïne is het niet de dopamine afgifte waar je verslaafd van raakt. Bij het gebruik van cocaïne wordt de dopamineafvoer verstoord. Het zorgt ervoor dat dopamine opbouwt in het brein en toekomstige productie geremd wordt. In deze video wordt mooi uitgelicht welke negatieve effecten dat met zich meebrengt. De high zal (onder dezelfde dosis) steeds minder worden en het dal wat volgt steeds dieper. Dit is één van de redenen waarom verslaafden steeds meer van een stof moeten gebruiken voor dezelfde high. 

Kijken we naar natuurlijke dopamine verhogende acties, zoals eten, drinken of vrijen, dan wordt dopamine gewoon weer afgevoerd en is er dus geen bovennatuurlijke opstapeling van dopamine in het brein. En hoewel dat een fijn gevoel geeft wat je wellicht laat verlangen naar meer, is dit niet hetzelfde als een verslaving. Je ‘behoefte aan meer’ heeft meer te maken met psychologie dan fysiologie. Beloning versus verslaving.

Heb je wel echt behoefte aan suiker?

Dat je niet echt verslaafd raakt aan de stof suiker is eigenlijk ook in de praktijk heel duidelijk zichtbaar. Heb je ooit van een zogenaamde ‘suikerverslaafde’ gehoord dat hij/zij zoveel zin had in suiker dat hij/zij de suikerpot leeg ging eten? Of een flesje honing naar binnen werkte? Nee, we vinden suiker lekker in de vorm van koek en chocolade. Daar hebben we trek in! Je hebt geen behoefte aan suiker zelf, je hebt behoefte aan wat lekkers en dat is echt iets anders. Gaat het puur om suiker, dan zou de behoefte bijvoorbeeld ook gestild kunnen worden met een portie fruit en als dat zo was geweest, was het überhaupt geen issue geweest.

Dat je iets lekker vindt en daar meer behoefte aan hebt is eigenlijk niet gek en komt in allerlei vormen voor in je leven. Zo is het niet raar wanneer je de mensen waar je het gezellig mee hebt vaker wilt zien, de dingen die je blij maken vaker wilt doen en ja, dus ook het eten wilt eten dat je lekker vindt.

Mensen (zeker volwassenen) hebben meestal niet eens de craving naar puur suiker zoals snoep of fondant. Wat onze aandacht vooral trekt zijn smaakcombinaties en dan specifiek de volgende 3: 

  1. Vet met zout (chips, nootjes etc.)
  2. Vet en suiker (chocolade, romige toetjes etc.)
  3. Koolhydraten en zout (Salted caramel)

Verder wordt overeten getriggerd door veel meer dan smaak zoals temperatuur, textuur en variatie. Dit laatste herken je vast aan het feit dat je bij een buffet wel oneindig kan blijven eten of ‘een tweede maag voor toetjes’.

Conclusie

Suiker is niet verslavend. De afgifte van dopamine kan ons dat doen denken, maar dat is onterecht en onnodig. Het is geen eerlijke vergelijking met mensen die ECHT te maken hebben met verslaving, een drugsprobleem. Tegelijkertijd mist de vergelijking de complexiteit van voedingsproblemen. Dat het niet gaat om verslaving maar ‘gewoon lekker’ vinden maakt het nog niet makkelijk. De voedingsindustrie doet onwijs zijn best om producten ‘bovennatuurlijk’ aantrekkelijk te maken door heel slim de smaak, textuur, geur en het uiterlijk van een product te manipuleren. Allemaal om jou te verleiden om producten te kopen. Eten kan daarom wel heel erg compulsief/dwangmatig voelen.

Als we het dan al hebben over verslaving, kunnen we het beter eet-verslaving dan suikerverslaving noemen. Eetverslaving benadrukt namelijk dat het gaat om verslavend gedrag zoals we dat ook zien bij een gok-, game-, of seksverslaving in plaats van een stofafhankelijke verslaving zoals bij drugs. Het vraagt een andere kijk en aanpak die meer grenst aan het behandelen van een eetstoornis dan een drugsverslaving. Beiden vragen professionele hulp en aandacht maar niet dezelfde. 


Zoals dit citaat over suikerverslaving (uit deze blog) mooi omschrijft:

until I see someone out on the corner to support their sugar fix, sugar is not “more addictive than cocaine.” Food addiction is a multilayered issue, rooted more in psychology and an individual’s relationship with food overall rather than some chemical reaction someone has to something that tastes good to them. Again, until someone loses their family and their career over pure, white sugar, likening sugar to drug addiction is insulting to those who struggle with real drug issues and ignores the root issues of people who have trouble with managing their food intake. – Nick Snow

Het gevoel hebben dat iets jou in zijn greep heeft (zoals een verslaving), heeft een negatieve impact op je gezondheid, je eetgedrag en gewichtsverlies traject. Door te geloven in suikerverslaving, creëer je een zelfopgelegde barrière waar we je graag van bevrijden!

Don’t Stop Here

Lees meer verhalen

Wat is pijn ?

Betekent pijn schade? Heb je onze vorige blogs over rugpijn gelezen (deel 1& 2), dan weet je al dat rugpijn complex en multifactorieel is. Dat

Aspartaam, is aspartaam echt slecht voor je?

Is aspartaam echt zo slecht voor je?

“Zoetstof aspartaam is mogelijk meer kankerverwekkend dan verwacht”. Je hebt een soortgelijke spannende headline de afgelopen periode vast voorbij zien komen, in de krant, een

Stel hier je vraag

"*" geeft vereiste velden aan

Naam*
Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.